top of page

โรคปอดอักเสบ (Pneumonia): ภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพของผู้สูงอายุ

โรคปอดอักเสบ หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า "ปอดบวม" คือภาวะที่เนื้อปอดและถุงลมปอดเกิดการอักเสบจากการติดเชื้อ ส่งผลให้ถุงลมเต็มไปด้วยหนองหรือสารคัดหลั่ง ทำให้ประสิทธิภาพในการแลกเปลี่ยนออกซิเจนลดลง โรคนี้ถือเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้สูงอายุในประเทศไทย เนื่องจากสภาพร่างกายที่เสื่อมถอยและภูมิคุ้มกันที่ลดลง

สาเหตุของโรคสามารถเกิดได้จากเชื้อโรคหลายชนิด แต่ที่พบบ่อยได้แก่:
  • เชื้อแบคทีเรีย: โดยเฉพาะเชื้อ Streptococcus pneumoniae (นิวโมค็อกคัส) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่มีความรุนแรง
  • เชื้อไวรัส: เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่, ไวรัส RSV และโควิด-19
  • เชื้อรา: มักพบในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง


สัญญาณเตือนและอาการของโรคปอดอักเสบในคนทั่วไปมักประกอบด้วย:
  • ระบบทางเดินหายใจ: ไอมีเสมหะ (อาจมีสีเขียว เหลือง หรือสีสนิม), หายใจหอบเหนื่อย, เจ็บหน้าอกเวลาหายใจเข้าลึกๆ
  • อาการทางกาย: มีไข้สูง หนาวสั่น

ข้อควรระวังพิเศษในผู้สูงอายุ: ในผู้สูงวัย อาการอาจแสดงออกไม่ชัดเจน (Atypical Symptoms) เช่น อาจไม่มีไข้สูง หรือไม่มีอาการไอ แต่จะมีอาการซึมลง สับสน รับประทานอาหารได้น้อย หรือทรงตัวไม่อยู่ หากพบความผิดปกติเหล่านี้ ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที


การป้องกันที่ดีที่สุดคือการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและลดความเสี่ยง
  1. การฉีดวัคซีนผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรได้รับวัคซีนดังนี้
    • วัคซีนป้องกันโรคปอดอักเสบ (IPD)     
    • วัคซีนไข้หวัดใหญ่ เป็นประจำทุกปี
  2. สุขอนามัย: ล้างมือบ่อยๆ สวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในที่แออัด และหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดผู้ป่วย
  3. ดูแลช่องปาก: การทำความสะอาดช่องปากในผู้สูงอายุช่วยลดจำนวนเชื้อแบคทีเรียที่อาจสำลักลงปอดได้

บทสรุป
โรคปอดอักเสบเป็นภัยเงียบที่รุนแรงและดำเนินโรคเร็วในผู้สูงอายุ การหมั่นสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยและการพาผู้สูงอายุไปรับวัคซีนป้องกันตามคำแนะนำของแพทย์ เป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตและความรุนแรงของโรคได้
bottom of page